Lubelszczyzna, Nałęczów.

Lubelszczyzna, Nałęczów, to wycieczka przez piękne małe miasteczko położne na terenie Kazimierskiego Parku Krajobrazowego. Poniżej wpisu znajduje się link do filmu ilustrującego spacer przez to piękne miasteczko. Początki Nałęczowa sięgają przełomu VIII i IX wieku, gdy na wzgórzu górującym nad okolicą wzniesiono obronny gród. Na początku XIX w. odkryto lecznicze właściwości wód znajdujących się na terenie Nałęczowa. Uzdrowisko Nałęczów powstało 11 lutego 1878 r. jako dzieło lekarzy Sybiraków: Fortunata Nowickiego, Wacława Lasockiego i Konrada Chmielewskiego. Powołana została spółka do prowadzenia zakładu Leczniczego, która wyremontowała między innymi budynek sanatorium. Pierwsi goście zjechali do Nałęczowa w roku 1880. Kolejne lata, aż do wybuchu pierwszej wojny światowej, to złoty okres uzdrowiska, które stało się bardzo ważnym punktem na mapie życia kulturalnego narodu. Przybywali tu nie tylko znakomici lekarze, ale także artyści, wśród nich między innymi Ignacy Jan Paderewski i Henryk Sienkiewicz. Bardzo mocno wpisał się w historię Nałęczowa Bolesław Prus, który odwiedził uzdrowisko w 1882 roku. Potem odwiedzał Nałęczów bardzo często do ostatnich lat życia. Kolejna znaną postacią  był Stefan Żeromski, który w 1890 roku rozpoczął pracę jako guwerner dzieci Michała Górskiego. Tu poznał swoją przyszłą żonę Oktawię. W Nałęczowie powstały m.in. „Popioły” i „Dzieje Grzechu”. Przy Stefanie Żeromskim wykreował się jako architekt i działacz społeczny Jan Witkiewicz – Koszyc – po 1908 roku wybudował tzw. „Chatkę Żeromskiego” – pracownię Stefana Żeromskiego. Ważnym elementem Nałęczowa jest Park Zdrojowy, którego początki sięgają końca XVIII. Na terenie parku znajduje się Pałac Małachowskich, najstarsze zabytkowe sanatorium, łazienki oraz domki: angielski, grecki i biskupi. Umieszczone są tu też liczne rzeźby i pomniki m.in. Stefana Żeromskiego i Bolesława Prusa. Odwiedzający mogą także skorzystać z uroków palmiarni, gdzie mogą ugasić pragnienie wodami mineralnymi. Park Zdrojowy, położony w centrum miasta jest oazą ciszy i spokoju, idealną do wypoczynku. Specyficzny mikroklimat Nałęczowa wytworzył się dzięki naturalnym warunkom klimatycznym. Jego właściwości lecznicze powodują samoczynne obniżanie ciśnienia tętniczego krwi oraz zmniejszanie dolegliwości chorób serca. Wysoką jonizację powietrza wywołują takie czynniki jak: gleby lessowe, rzeki Bystra i Bochotniczanka, urozmaicona sieć wąwozów oraz bogata szata roślinna. Wymienione walory zadecydowały o powstaniu jedynego tego typu w Polsce jednoprofilowego uzdrowiska klimatyczno-kardiologicznego. Ważny punkt oferty uzdrowiska stanowią źródła wód mineralnych z przewagą wodorowęglanu wapnia i żelaza.  Lecznicze właściwości wód i złoża borowin odkryto ok. 1800 r., a po ich analizie chemicznej w 1817 roku potwierdził je prof. Piotr Celiński z Uniwersytetu Warszawskiego. Zachęcam do odwiedzania Nałęczowa jak i innych pięknych rejonów Lubelszczyzny.

FILM – LUBELSZCZYZNA, NAŁĘCZÓW

Lubelszczyzna, Kazimierz Dolny, Trasa rowerowa

Trasa rowerowa – Lubelszczyzna, Kazimierz Dolny – prowadzi drogami położonymi w okolicach Kazimierza Dolnego. Poniżej wpisu znajdują się linki do mapy ze zdjęciami oraz filmu, które ilustrują przebieg trasy. Wycieczkę zaczynamy u podnóża wiślanej skarpy na której położona jest „Baszta” oraz ruiny zamku. Ruszamy uliczkami Kazimierza w kierunku kamieniołomów położonych na południowych krańcach miasteczka. Jadąc uliczkami możemy podziwiać pięknie położone pensjonaty. W kamieniołomach znajduje się przeprawa promowa przez Wisłę, którą możemy dotrzeć do Janowca. Nasza trasa rowerowa – Lubelszczyzna, Kazimierz Dolny – dokonuje jednak zwrotu w lewo i dalej wspinamy się betonową drogą na malownicze wzniesienie. Oznakowane są tu szlaki turystyczne, które prowadzą nas do wsi Męćmierz. Jadąc tymi szlakami możemy podziwiać piękne widoki na dolinę Wisły. W wiosce znajduje się kamień upamiętniający działania mieszkańców okolicznych wiosek, którzy we wrześniu 1939 r. ratowali zabytki ewakuowane z Wawelu. Trasa rowerowa – Lubelszczyzna, Kazimierz Dolny – prowadzi nas w kierunku „Rezerwatu Skarpa Dobrska”. Rezerwat położony jest pomiędzy wsiami Dobre a Podgórze. Wysokość względna skarpy rośnie ze wschodu na zachód, osiągając w okolicach Podgórza 85 m. Na terenie rezerwatu występuje 19 gatunków roślin chronionych. Z fauny można wskazać tu ok. 1200 gatunków reprezentujących 48 rodzin motyli z szczególnie zagrożonym wyginięciem modraszkiem Orion znajdującym się na „Czerwonej liście” zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce. Po przejechaniu przez skarpę docieramy do asfaltowej drogi, na której dokonujemy zwrotu w lewo i poruszamy się nią w kierunku Kazimierza Dolnego. Jadąc tą drogą możemy podziwiać piękne kolory otaczających nas pól i sadów. Do Kazimierza Dolnego wjeżdżamy ładnym wąwozem. Przy „Ośrodku oświatowo-szkoleniowym. Arkadia”, trasa rowerowa – Lubelszczyzna, Kazimierz Dolny – dokonuje zwrotu w prawo i poruszamy się asfaltową drogą w kierunku wioski Skowieszynek. Nasza trasa prowadzi przez Kazimierski Park Krajobrazowy utworzony w 1979 r. jako pierwszy na terenie woj. Lubelskiego, w celu ochrony całościowej elementów przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych. Zajmuje około 15 tys. ha, obejmując swym zasięgiem 5 fizjoregionów – Płaskowyż Nałęczowski, Małopolski Przełom Wisły, Równinę Bełżycką, Równinę Radomską, Kotlinę Chodelską. W Skowieszynku, po dotarciu do drogi 824, dokonujemy zwrotu w lewo i jedziemy w kierunku miejscowości Bochotnica. Po zjeździe ze stromego wzniesienia napotykamy zielony szlak turystyczny „Szlak Niepodległościowy”, który prowadzi nas do Kazimierza Dolnego. Na tym etapie trasy rowerowej – Lubelszczyzna, Kazimierz Dolny – czeka nas ostatni dość stromy podjazd o długości około 1,5 km biegnący fantastycznym wąwozem. Do Kazimierza Dolnego wjeżdżamy  brukowaną, malowniczą drogą, która biegnie obok „Baszty” i ruin zamku. Trasa rowerowa – Lubelszczyzna, Kazimierz Dolny –  ma długość około 31 km i biegnie pięknymi, malowniczymi terenami. Zachęcam do odwiedzania Kazimierza Dolnego oraz odbywania spacerów i wycieczek rowerowych szlakami turystycznymi położonymi w okolicach tego miasteczka.

MAPA – LUBELSZCZYZNA, KAZIMIERZ DOLNY

FILM – LUBELSZCZYZNA, KAZIMIERZ DOLNY

Lubelszczyzna, Zielone Szlaki, Trasa rowerowa.

Trasa rowerowa – Lubelszczyzna, Zielone Szlaki – biegnie drogami i ścieżkami leśnymi położonymi w okolicach Opola Lubelskiego. Poniżej wpisu znajdują się linki do mapy ze zdjęciami oraz filmu, które ilustrują naszą trasę. Wycieczkę rozpoczynamy w Opolu Lubelskim. Obok „Parku Miejskiego” wkraczamy na zielony szlak rowerowy, który poprowadzi nas do miejscowości Trzciniec. Szlak ten prowadzi przez piękne i malownicze tereny położone w okolicach Opola Lubelskiego, które warto zwiedzać rowerem lub pieszo. Kilka kilometrów na południe od Opola zaczyna się Wrzelowiecki Park Krajobrazowy, z piękną doliną Potoku Wrzelowieckiego oraz fantastycznymi jarami i wąwozami lessowymi. Nasza trasa jednak będzie biegła drogami leśnymi znajdującymi się na północ od Opola. W lasach mieszanych i iglastych spotkać możemy wiele rzadkich roślin, bogactwo grzybów i zwierząt. Wokół pobliskich wsi: Woli Rudzkiej, Pomorza, Kluczkowic, można znaleźć liczne stawy pełne ryb i ptactwa. Przejazd zielonym szlakiem rowerowym jest momentami utrudniony gdyż jest kilka odcinków piaszczystych. Niemniej jednaj ze względu na fantastyczny leśny klimat wart jest pokonania. W miejscowości Trzciniec trasa rowerowa – Lubelszczyzna, Zielone Szlaki – dokonuje zwrotu w prawo i prowadzi nas do miejscowości Kosiorów gdzie napotykamy niebieski szlak rowerowy. Szlakiem tym jedziemy w kierunku wsi Pomorze. Pokonując całą długość tego szlaku możemy podziwiać cztery wczesnośredniowieczne grodziska słowiańskie z VIII – X wieku. Na naszej trasie rowerowej – Lubelszczyzna, Zielone Szlaki – napotykamy dwa grodziska. Pierwszym obiektem jest mały gródek z IX-X wieku, o zaledwie 25 metrowej średnicy – „Żmijowiska”.  Ufortyfikowany był pierwotnie wzniesionym w 888 roku systemem obronnym, podobnym do spotykanych na grodziskach nad Łabą, Odrą i Wartą. Do dziś zachował się jedynie fragment wału obronnego o wysokości 1,5 m. Wyniki badań archeologicznych potwierdzają kontakty jego mieszkańców z terenami położonymi aż nad Dnieprem. Drugim grodziskiem jest „Chodlik” – z VIII-X wieku, stanowiący centrum słowiańskiej wspólnoty opolnej. Otoczony był potrójną linią wałów ziemno-drewnianych, po których do dziś zachowały się ziemne nasypy dochodzące do wysokości 2,5 m. Nasypy te kryją w sobie pozostałości skomplikowanych i potężnych niegdyś konstrukcji drewnianych. Podziw wzbudza ogrom założenia, którego średnica przekracza 300 m. Wewnątrz grodu, na majdanie, znajdowały się drewniane budowle mieszkalne o konstrukcji zrębowej, wyposażone w kamienne paleniska. Trasa rowerowa – Lubelszczyzna, Zielone Szlaki – prowadzi dalej przez miejscowość Pomorze do Opola Lubelskiego. Na ostatnim odcinku możemy podziwiać piękne widoki roztaczające się na kilka stawów, które znajdują się przy pokonywanych przez nas drogach. Trasa rowerowa – Lubelszczyzna, Zielone Szlaki - ma długość około 28 km i biegnie przez bardzo ładne leśne ostępy.

MAPA – LUBELSZCZYZNA, ZIELONE SZLAKI

FILM – LUBELSZCZYZNA, ZIELONE SZLAKI

Kazimierz Dolny, Lubelszczyzna

Początki Kazimierza Dolnego sięgają początków państwa polskiego. Na terenie dzisiejszego Kazimierza Dolnego już we wczesnym średniowieczu istniała osada zwana Wietrzną Górą i prawdopodobnie z tego okresu pochodzi kamienna wieża tzw. „Baszta”- zdjęcia wieży jak i kilku innych miejsc położonych w Kazimierzu Dolnym można obejrzeć na filmie do którego link znajduje się poniżej wpisu. W połowie XIV w. z rozkazu Kazimierza Wielkiego został wzniesiony poniżej „Baszty” kamienny Zamek, którego ruiny możemy podziwiać do dziś. Wiek XVI i XVII to okres rozkwitu miasta, które korzystało z położenia nad Wisłą i bogaciło się na handlu. Upamiętniają ten okres wspaniałe spichlerze zbożowe stojące wzdłuż brzegu rzeki, a także zbudowane na planie renesansowym miasto ze wspaniale dekorowanymi kamienicami. Kres świetności miasta następuje po „Potopie Szwedzkim”, a kolejny cios następuje po powstaniu styczniowym kiedy miasto traci prawa miejskie.  Nowa era w dziejach Kazimierza Dolnego pojawia się po I wojnie światowej. W 1923 r. Tadeusz Pruszkowski, profesor Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie organizuje letnie plenery malarskie dla swoich studentów, a inni artyści bardzo chętnie spędzają czas w tym pięknym i malowniczym zakątku Polski. W 1927 r. Kazimierz Dolny odzyskuje prawa miejskie. Po II wojnie światowej miasteczko stało się ośrodkiem turystycznym i artystycznym. Pojawili się ponownie malarze pejzażyści, na stałe osiadają w Kazimierzu – Maria i Jerzy Kuncewiczowie, odbywają się festiwale – Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych, Festiwal Artystyczny i Filmowy „Lato Filmów”, a także letnie koncerty muzyki organowej i kameralnej w Farze. Kazimierz Dolny położony jest w centrum „Kazimierskiego Parku Krajobrazowego” i  uznawany jest wraz z otaczającym go krajobrazem za zespół zabytkowy o randze międzynarodowej. Najcenniejsze zabytki to: ruiny zamku Kazimierza Wielkiego, zespół klasztorny OO Franciszkanów Reformatów z II poł. XVII w., wspaniałe renesansowe kamienice Celejów i Przybyłów, grupa spichlerzy z XVI-XVII w. i wiele innych. Okolice Kazimierza Dolnego pokryte są siecią wąwozów lessowych. Procesy erozyjne mają w wielu miejscach charakter czynny i przeobrażają krajobraz z roku na rok. Możemy dzięki temu obserwować niemal wszystkie znane formy rzeźby erozyjnej i to w różnych stadiach rozwojowych. Szata leśna pokrywa około 20% powierzchni parku. Lasy liściaste porastają przede wszystkim zbocza wąwozów i nie tworzą na ogół większych zwartych kompleksów. Przez malownicze okolice Kazimierza Dolnego przebiega wiele pieszych szlaków turystyczny jak i tras rowerowych z których można podziwiać piękno przyrody i okoliczne zabytki. Zachęcam do odwiedzania tego pięknego miasteczka oraz zwiedzania okolic na rowerze.

FILM – KAZIMIERZ DOLNY, LUBELSZCZYZNA

Notka została przygotowana przy wykorzystaniu informacji zawartych na stronach serwisów: portalu – Kazimierz Dolny.pl oraz strony internetowej – Zespołu Parków Krajobrazowych Wyżyny Lubelskiej z/s w Lublinie.

Opole Lubelskie, Ścieżka Kleniewo, trasa rowerowa.

Trasa rowerowa – Opole Lubelskie, Ścieżka Kleniewo – rozpoczyna się w Opolu Lubelskim. Nazwa Opole pochodzi od najniższej jednostki organizacyjnej okresu plemiennego, tzw. opola, obejmującego kilka lub kilkanaście wsi. Jako wieś Opole istniało do roku 1419. Natomiast od roku 1450 występuje jako miasto lokowane na prawie niemieckim. Po Kongresie Wiedeńskim w 1815 r. ziemie te weszły w skład Królestwa Polskiego. W czasie powstania listopadowego toczyły się tu dłużej niż gdzie indziej walki powstańcze. Jeszcze w marcu i kwietniu 1833 r. oddziały partyzanckie prowadziły działania zaczepne. W czasie powstania styczniowego społeczeństwo tego regionu masowo zasilało oddziały powstańcze. Najliczniejszy był oddział Leona Frankowskiego, komisarza województwa Lubelskiego. Miasteczko opuszczamy ulicami: Partyzancką, Lubelską, Podzamcze. Poniżej wpisu umieszczone zostały linki do mapy oraz filmu, które ilustrują trasę rowerową – Opole Lubelskie, Ścieżka Kleniewo. Wskazanymi ulicami docieramy do „Parku Miejskiego”. Powierzchnia parku wynosi 24,6 ha. Jest on o zarysie regularnego czworoboku. W 1905 r. znany architekt ogrodowy Walerian Kronenberg na zlecenie właściciela Władysława Kleniewskiego, nadał temu obiektowi ostateczny kształt. Przy pałacu od stron tylnej założono ogród kwiatowy z fontanną i kwaterami owocowymi. Od frontu powstały kwietniki i zbudowano fontannę. Powstał też olbrzymi owalny podjazd przed pałac. Utworzono cztery stawy połączone strumieniem. Założone też zostały pawilony ogrodowe. Do najczęściej spotykanych drzew na terenie parku zaliczamy: topolę czarną, topolę białą, topolę chińską, wierzbę kruchą (tzw. płaczącą) i olszę czarną. Przed bramą wjazdową do parku skręcamy w prawo i ruszamy drogą w kierunku rzeki „Leonki”. Na naszej trasie rowerowej – Opole Lubelskie, Ścieżka Kleniewo – napotykamy most, przed którym dokonujemy zwrotu w lewo w polną drogę, która prowadzi obok rzeki. W czasie jazdy możemy podziwiać ładne widoki na rozpościerające się obok łąki. Przy kolejnym moście dokonujemy zwrotu w lewo. Droga, którą jedziemy przez około 500 m, jest dość piaszczysta i może sprawiać trochę problemów. Znajduje się przy niej „zagubiona” w lesie chata. Po dotarciu do rozstaju polnych dróg, skręcamy w prawo, w leśny trakt prowadzący przez piękny las. Droga ta doprowadzi nas do położonych pośród leśnych ostępów malowniczych stawów. Następnie kierujemy się w kierunku wsi „Jankowa”, przez którą przejeżdżamy asfaltową drogą. Po wyjeździe z tej wioski dokonujemy zwrotu w lewo i dalej poruszamy się utwardzoną drogą do miejscowości „Pomorze”. Pierwszym obiektem, który napotykamy jest „Młyn Wodny”. Położony on jest obok rzeki „Chodelki” tworzącej tu zbiornik wodny o malowniczych brzegach porośniętych lasem. Na podstawie mapy Perteesa z 1786 r. dowiadujemy się że młyn założono jako „Młyn Pomorze”. W jego miejsce w 1918 r. postawiony został nowy młyn wodny, zachowany do dzisiaj. Obecnie młyn jest zasilany elektrycznie ale okresowo używane jest zasilanie z turbiny wodnej. Do dziś zachowane są w młynie urządzenia i wyposażenie. Młyn jako zabytek techniki objęty jest ewidencją zabytków. Na polu biwakowym znajdującym się obok młyna zaczyna się „Ścieżka Przyrodnicza Kleniewo”. Pierwsza część ścieżki, biegnąca wzdłuż „Chodelki” płynącej tu przez las, jest niezwykle malownicza. Trasa rowerowa – Opole Lubelskie, Ścieżka Kleniewo – wiedzie przez drzewostan sosnowy z domieszką dębu. W drugim piętrze zobaczymy graby, klony, dęby, a nad wodą dorodne olchy. Kiedy dojedziemy do śródleśnego rozlewiska rzeki, na jego skraju znajdziemy platformę widokową, z której możemy podziwiać krajobraz i obserwować ptaki. Warto się tu zatrzymać na dłużej. Warto jest również odwiedzić to miejsce o innej porze roku, gdyż wrażenia będą zupełnie inne. Pięknie jest tu późną wiosną w świeżej, soczystej zieleni, pośród wiosennych kwiatów i śpiewu ptaków. Zupełnie inaczej latem, kiedy las jest ciemny i tajemniczy. Ale najładniej jest chyba jesienią, kiedy liście drzew i krzewów mienią się pełnią kolorów, a okoliczne lasy obfitują w grzyby. Około 150 m od tego miejsca ścieżka odchodzi od rzeki skręcając w prawo. Po chwili dojeżdżamy do drogi leśnej, na której dokonujemy zwrotu w lewo i jedziemy nią do chwili osiągnięcia małego leśnego stawu. Przy stawie tym skręcamy w prawo i jedziemy leśną ścieżką przez piękny sosnowy las. Po przekroczeniu linii kolejki wąskotorowej, wjeżdżamy na asfaltową drogę, która doprowadzi nas do Opola Lubelskiego. Trasa rowerowa – Opole Lubelskie, Ścieżka Kleniewo – prowadzi nas prze piękne i malownicze lasy położone dookoła Opola Lubelskiego. Trasa rowerowa ma długość około 18 km i jest łatwa do pokonania rowerem.

MAPA – OPOLE LUBELSKIE, ŚCIEŻKA KLENIEWO

FILM – OPOLE LUBELSKIE, ŚCIEŻKA KLENIEWO

Puszcza Solska, Roztocze, trasa rowerowa

Puszcza Solska na Roztoczu to piękny obszar leśny położony na wschodzie Polski, idealny do wyznaczania i pokonywania tras rowerowych.  Poniższy film przedstawia miejsca, które znajdują się blisko Józefowa, Czartowego Pola, Szumów na Tanwi. Na terenie Puszczy utworzony został Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej – 11 maja 1988 r. Całość jego powierzchni zajmuje 28980 ha z czego: lasy stanowią 85, 6%, grunty orne i użytki zielone 11,4%, wody i pozostałe grunty: 3%. W zdecydowanej części Park obejmuje Kotlinę Sandomierską w dorzeczu górnej Tanwi, Sopotu i Szumu oraz południowy skrawek Roztocza Środkowego. Położenie w rejonie dwóch odmiennych jednostek fizjograficznych powoduje, że jest to obszar bardzo atrakcyjny pod względem krajobrazowym i przyrodniczym. Dużą osobliwością geologiczną Parku są progi tektoniczne pochodzące z okresu tworzenia się Karpat. Są one wyraźnie widoczne w korytach rzek: Tanwi i Sopotu. W miejscach tych utworzone zostały dwa rezerwaty krajobrazowe „Nad Tanwią” i „Czartowe Pole”. REZERWATY: „Nad Tanwią” – krajobrazowy, o powierzchni 41,3 ha. Utworzony został w 1958 r. Położony jest w dolinie rzeki Tanew, u ujścia potoku Jeleń, w okolicach miejscowości Rebizanty. Lokalizacja rezerwatu w miejscu przełomu rzeki przez strefę krawędziową Roztocza w kierunku Kotliny Sandomierskiej decyduje o jego niespotykanych walorach krajobrazowych. Największa osobliwość rezerwatu stanowi ciąg 24 progów tworzących widowiskowe wodospady zwane szumami „szypotami” lub „szumami”. Poza granicami rezerwatu, na rzece Jeleń występuje największy wodospad Parku, który ma 1,5 m wysokości. „Czartowe Pole” – o powierzchni 63,7 ha. Utworzony został w 1958 r. Obejmuje on dolinę rzeki Sopot w miejscu gdzie przełamuje się ona przez krawędź Roztocza. Głęboka wcięta dolina powstała na skutek wymycia piaszczystych utworów czwartorzędowych. W korycie rzeki występują progi wycięte w wapieniach trzeciorzędowych, tworzące stopnie o postrzępionej linii. Rezerwat leśny „Bukowy las” – częściowy, utworzony w celu zachowania buczyny karpackiej wraz z licznie występującymi gatunkami górskimi i chronionymi. Rezerwat torfowiskowy „Obary” – obejmuje zasięgiem torfowiska z szeregiem drobnych oczek wodnych. Puszcza Solska, Roztocze, to miejsce, gdzie można odpocząć po ciężkim tygodniu pracy. Uważam, że każdy kto ma możliwość, powinien się tam wybierać na piesze wycieczki jak i rowerowe wyprawy. Znajdziemy tam zarówno ładne utwardzone drogi, które łatwo pokonać rowerem jak też możemy odkryć dość strome podjazdy. Puszcza Solska, Roztocze, to idealne miejsce na weekend.

FILM – PUSZCZA SOLSKA, ROZTOCZE

Notka przygotowana na podstawie informacji zawartych na tablicy informacyjnej umieszczonej przez „Parki Krajobrazowe Zamojszczyzny” obok Puszczy Solskiej.