Mazowsze, Park w Nieborowie, Trasa rowerowa.

Trasa rowerowa biegnąca drogami Mazowsza powinna prowadzić również przez Park w Nieborowie. Poniżej wpisu umieszczony jest link do filmu, który ilustruje spacer przez Park w Nieborowie. Nazwa Nieborów pojawia się w źródłach historycznych po raz pierwszy w XIV w. W 1694 r. dobra nieborowskie kupił prymas Polski kardynał Michał Stefan Radziejowski, który wzniósł barokowy pałac zaprojektowany przez Tylmana z Gameren. W 1774 r. nowym właścicielem posiadłości został Michał Hieronim Radziwiłł, który wyposażył pałac w stylowe meble, tkaniny, obrazy i rzeźby oraz przedmioty rzemiosła artystycznego. Pałac zawdzięczał mu też wspaniałą bibliotekę z ponad 10 tys. woluminów dzieł polskich i obcych w tym starodruki z XV w. Trasa rowerowa biegnąca doliną Bzury, jeżeli będzie prowadziła przez Park w Nieborowie, pozwoli podróżującemu na chwilę wytchnienia w cieniu pięknych drzew oraz zwiedzenie wspaniałego pałacu. Barokowy park, otaczający pałac, powstał w ostatniej dekadzie XVII w. Charakterystyczne dla parku są dwa platany posadzone ok. roku 1770. Zgodnie z założeniami francuskiej szkoły ogrodowej Le Notre’a, Park w Nieborowie posiada położone przed południową elewacją pałacu partery kwiatowe i niskie labirynty bukszpanowe oraz szeroką aleję lipową. Od strony zachodniej park opiera się o kanał zaprojektowany w kształcie węgielnicy. Za kanałem znajduje się park krajobrazowy. Po stronie północnej pałacu, w okolicy dziedzińca dojazdowego położony jest Pawilon Myśliwski, mieszczący dzisiaj pokoje gościnne, zaś bliżej bramy budynek Manufaktury, wzniesiony przez Szymona Bogumiła Zuga, w którym znajduje się obecnie pracownia ceramiki artystycznej. Zachęcam do odwiedzania Parku w Nieborowie jak również uwzględniania tego miejsca przy planowaniu trasy rowerowej biegnącej przez Mazowsze lub Ziemię Łódzką.

FILM – MAZOWSZE, PARK w NIEBOROWIE, TRASA ROWEROWA

Roztocze, Park w Sieniawie, Trasa rowerowa.

Trasa rowerowa biegnąca drogami Roztocza powinna prowadzić nas również przez Park w Sieniawie. Poniżej wpisu umieszczony jest link do filmu ilustrującego spacer przez Park w Sieniawie.  Sieniawa jest miastem położonym w południowej części Kotliny Sandomierskiej, w dolinie Sanu, w pobliżu ujścia do Sanu rzeki Lubaczówki i Wisłoki. Odwiedzając to miasteczko koniecznie trzeba zobaczyć zbytki znajdujące się w jego granicach, a w szczególności: Zespół Pałacowo Parkowy, Ratusz, pozostałości fortyfikacji miejskich, dawną karczmę z II poł. XIX w., Zespół klasztorny Dominikanów z ok. 1754 r. Trasa rowerowa biegnąca przez tą piękną okolicę, jeżeli będzie prowadziła przez Park w Sieniawie, pozwoli podróżującemu na chwilę wytchnienia w cieniu pięknych drzew oraz w we wspaniałym mikroklimacie. Położony na terenie parku pałac został wybudowany przez hetmana wielkiego koronnego Adama Mikołaja Sieniawskiego na początku XVIII w., a dzisiejszy wygląd pałac uzyskał po przebudowie dokonanej przez Czartoryskich w latach 1881-1883. Pierwotnie założenie ogrodowe było skromne i realizowało przede wszystkim program użytkowy. W ogrodzie rosło po kilkadziesiąt drzewek pomarańczy, cytryny, migdałów, oliwek i fig. Funkcja ogrodu w Sieniawie zmieniła się z przejściem majątku w ręce Czartoryskich. Co prawda jeszcze przez kilka lat wysyłano owoce południowe z Sieniawy do Puław, jednak w momencie, gdy Czartoryscy osiedli tu na stałe, jego funkcja użytkowa powoli zanikała. Izabela Czartoryska uczyniła z Sieniawy ośrodek życia polityczno-kulturalnego. Urządzano tu wielkie bale i podejmowano dostojnych gości. Wystawiano także sztuki teatralne i żywe obrazy. Obecnie Park w Sieniawie prezentuje się znakomicie, szczególnie warto wybrać się w to miejsce jesienią, gdy na drzewach możemy podziwiać wspaniałe kolory. Zachęcam do odwiedzania Parku w Sieniawie jak również uwzględniania tego miejsca przy planowaniu trasy rowerowej biegnącej przez Roztocze lub Pogórze Przemyskie.

FILM – ROZTOCZE, PARK w SIENIAWIE

Pogórze Przemyskie, Park w Krasiczynie.

Park w Krasiczynie, położony na terenie Pogórza Przemyskiego, to niezwykłe miejsce gdzie można spędzić czas podziwiając piękno natury jak i architektury. Trasa rowerowa biegnąca z Przemyśla do Parku w Krasiczynie pozwala nam podziwiać wspaniałe widoki. Poniżej wpisu znajduje się link do filmu, który ilustruje spacer przez Park w Krasiczynie. W centrum parku położony jest zamek, który ma kształt czworoboku z wewnętrznym dziedzińcem i 4 basztami w narożach: Boską z kopułą, Papieską z attyką w kształcie korony papieskiej, Królewską z 6 wieżyczkami i Szlachecką na której jest taras widokowy. Nazwy te były symbolem odwiecznego porządku na świecie i oznaczały 4 szczeble w hierarchii władzy: Boga, Kościoła, monarchię, szlachectwo. Wyjątkowy charakter Zamkowi w Krasiczynie nadają przede wszystkim dekoracje sgraffitowe na ścianach. Rysunki tworzone w tynku były skomponowane według ściśle określonego planu ideowego oraz formalnego. Przedstawiały one m.in. popiersia cesarzy rzymskich, postacie polskich królów, świętych, przodków Krasickich i sceny myśliwskie. Początki Parku w Krasiczynie sięgają XVI i XVII wieku i są oczywiście związane z budową zamku. Współczesny układ kompozycji roślinnych i odpowiedni ich dobór park zawdzięcza rodzinie Sapiehów, która nabyła zamek w 1835 r. To oni wprowadzili zwyczaj sadzenia dębów, gdy urodził się syn i lip, gdy urodziła się córka. Te okazałe drzewa liczące ponad 150 lat są dziś główną atrakcją parku oraz niezwykłą pamiątką po ostatnich właścicielach. Park w Krasiczynie liczący prawie 200 gatunków roślin, stanowi naturalne schronienie dla około 40 gatunków ptaków lęgowych. Są wśród nich zięby, rudziki, sierpówki, pustułki, sowy uszatki, dzwońce i inne mniej popularne gatunki. Rozległy Park w Krasiczynie oraz renesansowy zamek wkomponowane w krajobraz Pogórza Przemyskiego stanowią piękne miejsce do wypoczynku, gdzie można znaleźć ciszę i spokój. Zachęcam do odwiedzania Parku w Krasiczynie jak i innych pięknych miejsc Pogórza Przemyskiego. Trasa rowerowa, której przebieg planujemy przez Pogórze Przemyskie powinna uwzględniać Park w Krasiczynie.

FILM – POGÓRZE PRZEMYSKIE, PARK w KRASICZYNIE

Nieborów, Park w Arkadii.

Nieborów, Park w Arkadii – to fantastyczne miejsce na letni rodzinny spacer. Poniżej wpisu znajduje się link do filmu, który ilustruje spacer przez ten piękny zakątek. Arkadia to wieś położona w województwie łódzkim w gminie Nieborów, nad rzeką Skierniewką. W Arkadii mieści się ogród romantyczny w stylu angielskim założony przez Helenę z Przeździeckich, żonę Michała Hieronima Radziwiłła właściciela Nieborowa. Pierwsze założenia ogrodowe w stylu angielskim zaczęły powstawać w Polsce na początku lat 70 XVIII wieku w okolicach Warszawy. Do najważniejszych z nich należy zaliczyć ogrody Kazimierza Poniatowskiego „Na Górze”, Izabeli Lubomirskiej w Mokotowie czy też Izabeli Czartoryskiej w Powązkach. Park w Arkadii został założony przez księżnę przy udziale Szymona Zuga, Jana Piotra Norblina, Aleksandra Orłowskiego i Henryka Ittara. Do tworzenia ogrodu przystąpiono wiosną 1797 roku i dzieło to rozwijano przez kolejne 20 lat, aż do śmierci księżny w 1821 r. Około 1800 roku ogród w Arkadii wyszedł z niewielkiego i zamkniętego obszaru parku sentymentalnego na okoliczne rozległe pola położone za rzeką Skierniewką, swobodnie wkomponowując osie widokowe i budowle w rozległą przestrzeń otaczającego go naturalnego krajobrazu. W okresie tym na terenie Parku w Arkadii wybudowano między innymi: Grobowiec Złudzeń na położonych za rzeczką Polach Elizejskich, Cyrk Rzymski i Amfiteatr. Helena Radziwiłłowa zgromadziła w Arkadii dużą kolekcję sztuki antycznej jak też rzeźb antykizujących i kopii dzieł antycznych, z których utworzyła swoiste muzeum w Świątyni Diany. Zachęcam do odwiedzania Parku w Arkadii, można tam spędzić miło czas spacerując pomiędzy pięknymi drzewami oraz podziwiać ciekawe budowle.

FILM – NIEBORÓW, PARK w ARKADII

Lubelszczyzna, Nałęczów.

Lubelszczyzna, Nałęczów, to wycieczka przez piękne małe miasteczko położne na terenie Kazimierskiego Parku Krajobrazowego. Poniżej wpisu znajduje się link do filmu ilustrującego spacer przez to piękne miasteczko. Początki Nałęczowa sięgają przełomu VIII i IX wieku, gdy na wzgórzu górującym nad okolicą wzniesiono obronny gród. Na początku XIX w. odkryto lecznicze właściwości wód znajdujących się na terenie Nałęczowa. Uzdrowisko Nałęczów powstało 11 lutego 1878 r. jako dzieło lekarzy Sybiraków: Fortunata Nowickiego, Wacława Lasockiego i Konrada Chmielewskiego. Powołana została spółka do prowadzenia zakładu Leczniczego, która wyremontowała między innymi budynek sanatorium. Pierwsi goście zjechali do Nałęczowa w roku 1880. Kolejne lata, aż do wybuchu pierwszej wojny światowej, to złoty okres uzdrowiska, które stało się bardzo ważnym punktem na mapie życia kulturalnego narodu. Przybywali tu nie tylko znakomici lekarze, ale także artyści, wśród nich między innymi Ignacy Jan Paderewski i Henryk Sienkiewicz. Bardzo mocno wpisał się w historię Nałęczowa Bolesław Prus, który odwiedził uzdrowisko w 1882 roku. Potem odwiedzał Nałęczów bardzo często do ostatnich lat życia. Kolejna znaną postacią  był Stefan Żeromski, który w 1890 roku rozpoczął pracę jako guwerner dzieci Michała Górskiego. Tu poznał swoją przyszłą żonę Oktawię. W Nałęczowie powstały m.in. „Popioły” i „Dzieje Grzechu”. Przy Stefanie Żeromskim wykreował się jako architekt i działacz społeczny Jan Witkiewicz – Koszyc – po 1908 roku wybudował tzw. „Chatkę Żeromskiego” – pracownię Stefana Żeromskiego. Ważnym elementem Nałęczowa jest Park Zdrojowy, którego początki sięgają końca XVIII. Na terenie parku znajduje się Pałac Małachowskich, najstarsze zabytkowe sanatorium, łazienki oraz domki: angielski, grecki i biskupi. Umieszczone są tu też liczne rzeźby i pomniki m.in. Stefana Żeromskiego i Bolesława Prusa. Odwiedzający mogą także skorzystać z uroków palmiarni, gdzie mogą ugasić pragnienie wodami mineralnymi. Park Zdrojowy, położony w centrum miasta jest oazą ciszy i spokoju, idealną do wypoczynku. Specyficzny mikroklimat Nałęczowa wytworzył się dzięki naturalnym warunkom klimatycznym. Jego właściwości lecznicze powodują samoczynne obniżanie ciśnienia tętniczego krwi oraz zmniejszanie dolegliwości chorób serca. Wysoką jonizację powietrza wywołują takie czynniki jak: gleby lessowe, rzeki Bystra i Bochotniczanka, urozmaicona sieć wąwozów oraz bogata szata roślinna. Wymienione walory zadecydowały o powstaniu jedynego tego typu w Polsce jednoprofilowego uzdrowiska klimatyczno-kardiologicznego. Ważny punkt oferty uzdrowiska stanowią źródła wód mineralnych z przewagą wodorowęglanu wapnia i żelaza.  Lecznicze właściwości wód i złoża borowin odkryto ok. 1800 r., a po ich analizie chemicznej w 1817 roku potwierdził je prof. Piotr Celiński z Uniwersytetu Warszawskiego. Zachęcam do odwiedzania Nałęczowa jak i innych pięknych rejonów Lubelszczyzny.

FILM – LUBELSZCZYZNA, NAŁĘCZÓW

Pogórze Przemyskie, Arboretum Bolestraszyce

Arboretum w Bolestraszycach to piękne malownicze miejsce położone na wschodzie Polski. Poniżej wpisu umieszczony jest link do filmu, który ilustruje spacer przez to niezwykłe miejsce. Bolestraszyce to wieś znana od połowy XV wieku jako własność rycerza Steczki. Najstarsza wzmianka o murowanym dworze obronnym pochodzi z 1639 roku, ale można przypuszczać, iż powstał on w wyniku rozbudowy starej siedziby na przełomie XVI i XVII wieku. Pierwszy krok na drodze tworzenia założenia parkowego w tym miejscu przypada na XIX wiek, gdy posiadłość objęli Michałowscy, w tym Piotr – słynny malarz. Zbudowali oni nowy klasycystyczny dwór zachowany do dziś i założyli ogrody krajobrazowe. W 1975 r. przemyskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk utworzyło na terenie całego założenia arboretum – Arboretum w Bolestraszycach. Wiekowe drzewa, pozostałe z dawnych ogrodów zamkowych, stanowią malowniczy akcent wśród nowych nasadzeń, na które składają się gatunki obcego pochodzenia i rodzime drzewa, krzewy oraz rzadkie, zagrożone, ginące i chronione gatunki roślin. Zbiór rzadkich i chronionych gatunków flory polskiej zawiera ponad 130 taksonów pochodzących głównie z Pogórza Przemyskiego, Bieszczadów, Kotliny Sandomierskiej, Wołynia Zachodniego. Od lat są prowadzone badania dotyczące gatunków rzadkich, m.in. marsylii czterolistnej, kotewki orzecha wodnego, szachownicy kostkowatej, wisienki stepowej. W kolekcji roślin szklarniowych gromadzone są gatunki pochodzące z różnych stref klimatycznych, w tym najliczniej z obszaru Morza Śródziemnego. Przestrzennie największą powierzchnią Arboretum Bolestraszyce jest Oddział w Cisowej położony na Pogórzu Przemyskim. Jest to rozległa polan porolna w otoczeniu lasów bukowo-jodłowych. Prowadzone są tam badania nad wtórną sukcesją leśną oraz nad ochroną różnorodności biologicznej. Arboretum w Bolestraszycach nawiązuje do starych tradycji małopolskich ogrodów, w szczególności do: Sieniawy Izabeli Czartoryskiej, Zarzecza Magdaleny Morskiej – Dziaduszyckiej, Dubiecka Krasickich, Miżyńca Lubomirskich i Medyki Pawlikowskich. Zachęcam do odwiedzania Arboretum w Bolestraszycach jak i innych pięknych miejsc położonych na terenie Pogórza Przemyskiego.

FILM – POGÓRZE PRZEMYSKIE, ARBORETUM BOLESTRASZYCE

Warszawa, Park – Łazienki Królewskie

Park – Łazienki Królewskie w Warszawie to piękne zielone miejsce w sercu miasta. Poniżej wpisu znajduje się film ilustrujący spacer przez ten piękny zakątek stolicy. Początki Parku – Łazienki Królewskie sięgają XIII w. i związane są z Jazdowem, gdzie znajdowała się siedziba książąt mazowieckich. Kolejnymi właścicielami tego terenu byli: Królowa Bona oraz marszałek koronny Stanisław Herakliusz Lubomirski. Ten ostatni w lesie będącym pozostałością zwierzyńca wybudował dwa pawilony wypoczynkowe: ermitaż i łazienkę. Kolejnym właścicielem Parku – Łazienki Królewskie był król Stanisław August Poniatowski, który nabył Park w 1764 r. Za jego czasów zespół architektów: Dominik Merlini i Krystian Kamsetzes wraz ze współpracownikami zaprojektowali letnią siedzibę dla Króla. Dawny zwierzyniec przekształcono w Park – Łazienki Królewskie ozdobiony licznymi rzeźbami, a łazienkę Lubomirskiego przekształcono w Pałac Na Wodzie. W miejscu tym organizowane były słynne „Obiady czwartkowe”, na których spotykały się wybitne osobistości polskiego oświecenia, m.in. Ignacy Krasicki, Wojciech Bogusławski, Hugo Kołłątaj, Jan i Jędrzej Śniadeccy. Poza tym w przedmiotowym okresie wystawiono m.in. pałac Myślewicki, Wodozbiór, Wielką Oranżerię, czy też Teatr na Wyspie, wzorowany na ruinach antycznego teatru w Herculanum. W 1817 r. Park – Łazienki Królewskie stał się własnością carów rosyjskich. Wzniesiono wówczas Nową Pomarańczarnię, Świątynię Diany i Świątynię Egipską. Podczas obrony Warszawy w 1939 r. Park – Łazienki Królewskie został poważnie zniszczony. Przez kolejne lata okupacji był on zamknięty dla Polaków. Po powojennej odbudowie zabytkowe wnętrza Pałacu Na Wodzie, Białego Domu, Starej Pomarańczarni i Pałacu Myślewickiego zostały udostępnione zwiedzającym. W Parku – Łazienki Królewskie warto  zobaczyć pomnik Fryderyka Chopina wystawiony w 1926 r., dłuta Wacława Szymanowskiego. Przez cały letni sezon, obok pomnika, odbywają się koncerty chopinowskie.  Koncerty odbywają się także w Starej Pomarańczarni oraz zabytkowym amfiteatrze ze sceną na wyspie. Zachęcam wszystkich do odwiedzania tego zielonego zakątka Warszawy. Poranne biegi lub spacery, zielonymi alejkami Parku – Łazienki Królewskie, w letnie dni są bardzo przyjemne i orzeźwiające.

FILM – WARSZAWA, PARK – ŁAZIENKI KRÓLEWSKIE

Puszcza Kampinoska, Żelazowa Wola

Park i Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli położony jest niedaleko południowej granicy Puszczy Kampinoskiej, od lat stanowi najsłynniejsze miejsce kultu polskiego kompozytora. Poniżej wpisu znajduje się link do filmu, który ilustruje spacer przez ww. park. Historyczna oficyna jest obiektem pamiętającym czasy, gdy jej pokoje zamieszkiwała rodzina Chopinów. Wprost z pokoju, w którym Chopin przyszedł na świat można posłuchać na żywo jego muzyki. Budynek otoczony jest pięknym parkiem, który powstał w latach 30 ubiegłego wieku. Park i Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli jest miejscem indywidualnego doświadczenia przestrzeni, w której przyszedł na świat i bywał Chopin. Istotnym elementem zwiedzania uczyniono opowieść prowadzącą widza za pomocą audio przewodnika przez park-pomnik i wnętrze zabytkowej oficyny – z jednej strony przywołuje ona atmosferę nieistniejącego już świata, z drugiej dostarcza najnowszych informacji o historii tego szczególnego miejsca. Od lat 30 ubiegłego wieku do wybuchu II wojny światowej trwały prace renowacyjno-budowlane oficyny według projektu architekta Juliusza Żakowskiego. Franciszek Krzywda-Polkowski pracował nad stworzeniem parku-pomnika. To jedno z najciekawszych przedsięwzięć z dziedziny ogrodnictwa jakie zrealizowano w dwudziestoleciu międzywojennym. Założenie parkowe w Żelazowej Woli ma charakter pamiątki historycznej. To dzieło wspaniałe, w którym krajobraz i twórcze dzieło człowieka splatają się w całość. Prace nad Muzeum w Żelazowej Woli przerwał wybuch II wojny światowej, w czasie której urządzono tam sanatorium i miejsce rehabilitacji rannych, a następnie szpital polowy. Po wojnie opiekę nad Żelazowa Wolą przejął Instytut Fryderyka Chopina. Do 1949 r. trwały prace nad renowacją budynku, odtworzeniem parku, a także zgromadzeniem kolekcji mebli i przedmiotów z epoki. W setną rocznicę śmierci Chopina odbyła się uroczysta inauguracja nowej ekspozycji. Od 1 sierpnia 2005 r. opiekę nad majątkiem w Żelazowej Woli sprawuje Narodowy Instytut Fryderyka Chopina. Podczas planowania wycieczek przez Puszczę Kampinoską warto jest uwzględniać Żelazową Wolę w planach. Jest to piękne miejsce, które warto jest zwiedzać każdą porą roku. Zachęcam do odwiedzania Park i Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli.

FILM – PUSZCZA KAMPINOSKA, ŻELAZOWA WOLA

Notka sporządzona w oparciu o folder przygotowany przez Park i Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli, Oddział Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie.